زنان؛ مهندسان پیروزی و ستونهای تابآوری جامعه
تاریخ نبردها را نمیتوان صرفاً در خط مقدم دید؛ چرا که پیروزی واقعی همواره بر پایه قدرت ساختاری، ضروری و پنهان زنان استوار است. در زمان بیثباتی و فروپاشی، زمانی که ساختارها متزلزل میشوند، این زنان هستند که به عنوان ستونهای تابآوری قد علم میکنند و بار اصلی تابآوری ملی، استقلال اقتصادی و حفظ روحیه جامعه را بر دوش قدرتمند خود میکشند. آنها در نقش نگهبانان انسجام فرهنگی، با شبکهسازی و همکاری، پیوندهای جامعه را محکم کرده و ظرفیت لازم برای دوام آوردن در برابر هر قدرت متخاصمی را حفظ میکنند.
در حقیقت، رمز حفظ جامعه و پیروزی در نبردها، به طور جداییناپذیری با حضور، بسیج و همبستگی زنان گره خورده است. این مهندسان پیروزی هستند که در دل تاریکترین بحرانها، تابآوری لازم برای غلبه بر ظلم را شکل داده و راه رسیدن به پیروزی را تضمین میکنند.
اقتصاد مقاومت در خانهها شکل میگیرد
استقلال اقتصادی یک ملت در زمان جنگ اغلب از خانهها آغاز میشود؛ در جریان انقلاب آمریکا، این زنان بودند که با تحریم کالاهای بریتانیایی و تولید منسوجات خانگی، ماشین جنگی استعمار را فلج کرده و پایههای استقلال کشورشان را بنا نهادند. زنان نقش بسزایی در کاهش وابستگی و خروج ارز از امریکا داشتند و با صرفهجویی و تولید و مصرف کالاهای داخلی توانستند بخش مهمی از سلطه اقتصادی بریتانیا را خنثی کنند.
حفظ خانواده، یک استراتژی دفاعی است
حفظ خانواده در میانه بحران یک پیروزی استراتژیک است؛ در طول دههها جنگ ویرانگر در عراق، زنان با بر عهده گرفتن سرپرستی میلیونها خانوار و ایجاد شبکههای حمایتی، از فروپاشی کامل بافت اجتماعی و زیرساختهای مدنی جلوگیری کردند.
تضمین بقای نظامی با پشتیبانی لجستیک
تاریخ نشان میدهد که ارتشها بدون حمایت زنان از هم میپاشند؛ همانطور که در جنگ سیساله اروپا، زنان با مدیریت منابع غذایی و حفظ روحیه سربازان در خطوط پشتیبانی، از فروپاشی ارتشها جلوگیری کرده و بقای نظامی را تضمین نمودند.
زنان، حافظان مرزهای فکری و فرهنگی
اسلحه تنها راه مقاومت نیست؛ زنان در لهستانِ تجزیهشده و افغانستانِ تحت کنترل طالبان، با تأسیس شبکهها و مدارس مخفیانه، زبان، آموزش و فرهنگ ملت خود را از نابودی نجات دادند و استقلال فکری جامعه را حفظ کردند.
از سوی دیگر در دوره تحمیل سیاستهای ضد فرهنگی بریتانیا از طریق آتاتورک و رضا پهلوی بر کشورهای ترکیه و ایران، این زنان ایرانی بودند که با مبارزه منفی علیه سیاست استعماری کشف حجاب، این سیاست را خنثی کردند. بخشی از مقابله زمان با این سیاست، با خانه نشینی و یا ایجاد شبکههای ارتباطی بین همسایگان خنثی میشد.
تدبیر زنان در خنثیسازی محاصرههای اقتصادی
وقتی راههای تنفس اقتصادی یک ملت بسته میشود، تدبیر زنان راهگشا است؛ در طول جنگهای ناپلئونی، زنان در شهرهای تحت محاصره با سازماندهی شبکههای غیررسمی و دور زدن تعرفهها، اقتصاد محلی را زنده نگه داشتند و از دستورات امپراتوری سرپیچی کردند.
مشارکت مستقیم در سازماندهی دفاعی
دفاع از شهرها بارها با مدیریت زنان گره خورده است؛ همانگونه که در شورش هلند علیه امپراتوری اسپانیا، یک زن کارآفرین (کناو هاسلر) با استفاده از منابع و نفوذ خود، زنان شهر را برای پشتیبانی لجستیکی و دفاع شهری بسیج کرد و مانع سقوط زودهنگام شهر شد.
شبکههای اطلاعاتی و پیروزیهای تاکتیکی
گاهی پیروزی وابسته به هوشمندی خاموش و شبکهسازی زنان است؛ در جنگهای استقلال آمریکای لاتین و همچنین در جنگ جهانی دوم، زنان به دلیل دور بودن از سوءظن نیروهای اشغالگر، موفقترین شبکههای انتقال اطلاعات حیاتی و ارتباطات زیرزمینی را اداره کردند. زنان میتوانند افراد خرابکار در میان سایر آحاد جامعه را راحتتر و بهتر شناسایی و به نهادهای نظارتی معرفی کنند.
رهبری مقاومتهای مردمی و نامتقارن
مقاومت همهجانبه بدون حضور زنان ممکن نیست؛ هشت سال دفاع ایران در برابر حمله عراق صدام حسین، در خود نمونه هایی از این مقاومت ملی از جمله در حماسه دفاع از خرمشهر جای داده است. در جنگ ویتنام، نیرویی متشکل از زنان با نام «ارتش مو بلندها» با سازماندهی اعتراضات گسترده و بیثبات کردن قدرتهای محلی، نقش محوری در فرسایش نیروهای متخاصم و آزادسازی ملی ایفا کردند.
تکرار یک الگوی قدرتمند تاریخی
تاریخ سدههای گذشته بیچونوچرا ثابت میکند که هنگام بیثباتی مرزها و نهادها، زنان میتوانند خلأها را پر کنند؛ مقاومت و تابآوری امروز زنان ایرانی در برابر تهاجم ایالات متحده و اسرائیل، یک استثنا نیست و تداوم نقش اثباتشده زنانی است که در طول تاریخ، معماران واقعی بقای ملتها بودهاند. اگرچه زنان ایرانی و مسلمان، به خصوص در ۶ دهه گذشته و از آغاز نهضت اسلامی نشان دادند که با ایستادگی در برابر استعمارگران، در اوج افتخار و ایستاده بر قله زنان جهان هستند.
بدون دیدگاه